Test 6-minutowego marszu

SIX-MINUTE WALK TEST (6-MWT) — KARTA MONITOROWANIA PACJENTA KARDIOLOGICZNEGO

Instrukcja, procedura, skala Borga i interpretacja kliniczna

WARUNKI I PRZEBIEG TESTU:

  • Tor prosty, płaski, twardy, korytarz wewnętrzny; długość toru 20 m, jedno okrążenie (tam i z powrotem) = 40 m. Stożki ustawione przed linią startu i linią 20 m.
  • Bez rozgrzewki. Pacjent siedzi w spoczynku ≥ 5 min przed startem — w tym czasie pomiar parametrów wyjściowych i wypełnienie kontroli bezpieczeństwa.
  • Bez intensywnego wysiłku w ciągu 2 h przed testem. Wygodne ubranie, obuwie antypoślizgowe. Dozwolony sprzęt pomocniczy (laska, balkonik) — odnotować typ; jeśli używany wyjściowo, stosować w kolejnych testach.
  • Polecenie dla pacjenta: idź najdalej, jak możesz, z prędkością, którą bezpiecznie utrzymasz przez 6 minut — bez biegu i truchtu. Wolno zwalniać, zatrzymać się i odpocząć (bez opierania się o ścianę); przy bólu w klatce piersiowej lub znacznej duszności — zatrzymaj się i poinformuj.
  • Stoper uruchamiamy przy pierwszym ruchu. Każde okrążenie zaznaczamy na arkuszu (pacjent ma to widzieć).

STANDARDOWE ZACHĘTY (równym tonem, co minutę):

  • po 1 min: „Idzie Pan/i dobrze. Zostało 5 minut."
  • 4 min do końca: „Tak trzymać. Zostały 4 minuty."
  • 3 min do końca: „Idzie Pan/i dobrze. Jesteśmy w połowie."
  • 2 min do końca: „Tak trzymać. Zostały tylko 2 minuty."
  • 1 min do końca: „Idzie Pan/i dobrze. Została tylko 1 minuta."
  • 15 s przed końcem: „Za chwilę powiem »stop«. Wtedy proszę zatrzymać się w miejscu, podejdę do Pana/i."
  • dokładnie 6 min: „Stop." (bez dodatkowego ponaglania słowem lub gestem)

SKALA BORGA CR-10 (DUSZNOŚĆ I ZMĘCZENIE NÓG):

0 — nic; 0,5 — ledwo zauważalne; 1 — bardzo lekkie; 2 — lekkie; 3 — umiarkowane; 4 — dość ciężkie; 5 — ciężkie; 7 — bardzo ciężkie; 10 — maksymalne. Oceniamy osobno duszność i zmęczenie kończyn dolnych — przed testem i bezpośrednio po jego zakończeniu.

WARTOŚĆ NALEŻNA I INTERPRETACJA:

Wartość należną dystansu liczy się automatycznie wg równań Enright & Sherrill (1998) dla zdrowych dorosłych 40–80 lat:
• Mężczyźni: 6MWD = (7,57 × wzrost[cm]) − (5,02 × wiek) − (1,76 × masa[kg]) − 309
• Kobiety: 6MWD = (2,11 × wzrost[cm]) − (2,29 × masa[kg]) − (5,78 × wiek) + 667
Dolna granica normy (LLN): mężczyźni −153 m, kobiety −139 m od wartości należnej. Uwaga: równanie wyprowadzono dla osób zdrowych i w populacji choroby wieńcowej zwykle zaniża wynik — traktuj %wartości należnej orientacyjnie.

  • Desaturacja wysiłkowa: spadek SpO₂ ≥ 4% lub SpO₂ < 90% w trakcie/po teście — istotny klinicznie (rozważ tlenoterapię / dalszą diagnostykę).
  • MCID (różnica istotna klinicznie): ok. 30 m (zakres ~25–45 m zależnie od populacji); poprawa o tyle między testami uznawana za znaczącą.
  • Dystans < 300 m w niewydolności serca tradycyjnie wiąże się z gorszym rokowaniem — interpretować w kontekście klinicznym.
  • Powtarzane testy wykonuj tym samym protokołem i o podobnej porze dnia; przy pierwszym teście częsty jest efekt uczenia.

PRZECIWWSKAZANIA — PODSTAWA:

Podział na przeciwwskazania bezwzględne i względne (sekcja 1) oparto na wspólnym standardzie technicznym ERS/ATS 2014 dla testów marszowych, który zaleca, by przeciwwskazania były zgodne z zaleceniami dla maksymalnego testu wysiłkowego (tabela przejęta ze stanowiska ATS/ACCP o teście spiroergometrycznym, 2003). Zastępuje to krótszą listę z ATS 2002 — m.in. świeży zawał serca jest przeciwwskazaniem bezwzględnym w oknie 3–5 dni (a nie sztywno „1 miesiąc").

Źródła oficjalne:

  • Holland AE i wsp. ERS/ATS technical standard: field walking tests in chronic respiratory disease. Eur Respir J 2014;44:1428–1446 — erj.ersjournals.com/content/44/6/1428 (DOI 10.1183/09031936.00150314).
  • ATS — Field Walking Tests: site.thoracic.org.
  • Źródło tabeli przeciwwskazań: ATS/ACCP Statement on Cardiopulmonary Exercise Testing. Am J Respir Crit Care Med 2003;167:211–277 — atsjournals.org.
  • Kontekst PL: Wolszakiewicz J. Sześciominutowy test marszowy. Kardiol Pol 2010;68:237–240 — journals.viamedica.pl.

BEZPIECZEŃSTWO:

Sprzęt: stoper (nie telefon), ciśnieniomierz, pulsoksymetr, dostęp do telefonu i AED. Przerwij test przy bólu dławicowym, znacznej duszności, kurczach łydek, zataczaniu się, zlewnych potach, bladości/sinicy, zawrotach głowy / zasłabnięciu lub gdy w ocenie badającego kontynuacja jest niebezpieczna (kryteria przerwania wg ERS/ATS 2014).

1. Kontrola bezpieczeństwa — przeciwwskazania (ERS/ATS 2014)

Czy obecne są przeciwwskazania?

Źródło: ERS/ATS 2014 (Eur Respir J 2014;44:1428–1446), tabela przeciwwskazań wg ATS/ACCP CPET 2003. Wartości progowe ATS 2002 (HR >120, RR >180/100) to prostszy, starszy przesiew — w tym formularzu ocena tętna/ciśnienia z sekcji 2.

2. Parametry hemodynamiczne i oddechowe — przed i po teście
Instrukcja oceny: „PRZED" — w spoczynku, po ≥ 5 min siedzenia. „PO" — bezpośrednio po zakończeniu 6 min. Zmiany (Δ) oraz desaturacja liczone są automatycznie. Pole „SpO₂ min" (nadir) uzupełnij najniższą saturacją zarejestrowaną w trakcie marszu.
Parametr PRZED (spoczynek) PO (zaraz po) Zmiana (Δ)
Tętno (1/min)
Ciśnienie skurczowe (mmHg)
Ciśnienie rozkurczowe (mmHg)
SpO₂ (%)
SpO₂ min w trakcie (nadir, %)
Tętno szczytowe w trakcie (1/min)
Tlen suplementarny (L/min)
3. Skala Borga CR-10 — duszność i zmęczenie nóg
Instrukcja oceny: Oceń osobno duszność i zmęczenie kończyn dolnych — przed testem i bezpośrednio po jego zakończeniu (skala 0–10). Wzrost (Δ) liczony automatycznie.
4. Przebieg testu — dystans, prędkość, przerwy
Instrukcja oceny: Jedno pełne okrążenie = 40 m. „Dodatkowe metry" to odcinek ostatniego, niepełnego okrążenia (zaokrąglij do pełnego metra). Dystans całkowity i prędkość liczone są automatycznie.

Przerwy / odpoczynki w trakcie

Sprzęt pomocniczy w trakcie marszu

5. Objawy w trakcie / po teście
Instrukcja oceny: Zaznacz „TAK" dla obecnych objawów (podświetlenie czerwone dla objawów alarmowych). Przy objawie alarmowym — odnieś do decyzji o ewentualnym przerwaniu testu w sekcji 6 i dopisz szczegóły.
6. Zakończenie testu
Instrukcja oceny: Zaznacz, czy test ukończono planowo, czy przerwano przedwcześnie. Przy przerwaniu — zanotuj czas, dystans w momencie przerwania oraz przyczynę.
Wartość należna — przelicznik i tabele referencyjne

Równanie referencyjne

Enright korzysta z danych pacjenta z góry formularza (wiek, płeć, wzrost, masa). Równanie CAD zaniża mniej u pacjentów wieńcowych i używa wieku, obwodu talii i klasy NYHA.

Wynik: uzupełnij dane
Tabele wartości należnych (do szybkiego odczytu)

Mężczyźni — dystans należny [m] (Enright 1998; przyjęta masa 80 kg)

Wiek \ Wzrost165170175180185
50548586624662700
60498536574612649
70448486524561599
80398436473511549

Kobiety — dystans należny [m] (Enright 1998; przyjęta masa 70 kg)

Wiek \ Wzrost150155160165170
50534545555566576
60476487497508519
70419429440450461
80361371382392403

Korekta na masę: M −1,76 m/kg powyżej 80 kg; K −2,29 m/kg powyżej 70 kg. Dolna granica normy (LLN): M −153 m, K −139 m.

Choroba wieńcowa — przykładowe wartości [m] (równanie CAD: 1057 − 4,966·wiek − 0,614·talia − 68,629·NYHA)

Wiek / taliaNYHA INYHA IINYHA III
60 l., 90 cm635567498
70 l., 90 cm585517448

Źródła: Enright PL, Sherrill DL. Eur Respir J / Am J Respir Crit Care Med 1998;158:1384–1387. Równanie CAD: Frontiers Physiol 2022 (coronary club Ljubljana). Wartości policzone z równań — interpretować orientacyjnie; w niewydolności serca rokowniczo istotne progi to dystans < 300 m (gorsze rokowanie) i > 450 m.

Dystans całkowity

0

metrów

Prędkość marszu

0,00

0,0 km/h · m/s

Wartość należna

metrów (Enright 1998)

% wartości należnej

% (≥ LLN = norma)

Δ Tętno

Desaturacja (max)

Δ Borg duszność

Δ Borg zmęczenie